Βιομηχανική οικολογία

Η παραγωγή τσιμέντου καταναλώνει μεγάλες ποσότητες μη ανανεώσιμων πρώτων υλών: ορυκτών υλικών και καυσίμων. Επιπλέον αποτελεί σημαντική πηγή εκπομπών CO₂. 

Για να ανταποκριθεί σε αυτή την περιβαλλοντική πρόκληση, η Lafarge έχει αναλάβει από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 τη δέσμευση να εργάζεται με γνώμονα τη βιομηχανική οικολογία. Η προσέγγιση αυτή είναι εμπνευσμένη από τους κύκλους της δημιουργίας, της καταστροφής και της ανακύκλωσης, που παρατηρούνται στη φύση.

Αναθεωρώντας τις βιομηχανικές διεργασίες από την αρχή μέχρι το τέλος, τα απόβλητα προϊόντα μιας βιομηχανίας μπορούν να αποτελέσουν πόρους για κάποια άλλη βιομηχανία.

Ο Όμιλος αντιλαμβάνεται απόλυτα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των δραστηριοτήτων του. Γι' αυτό, η Lafarge άρχισε να μελετά από πολύ νωρίς τρόπους εξισορρόπησης των βιομηχανικών απαιτήσεων με την προστασία των οικοσυστημάτων.

Προσθέτοντας αξία στα απόβλητα και χρησιμοποιώντας τα ως εναλλακτικά καύσιμα ή υλικά, έχουμε τη δυνατότητα:

Να μειώνουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου περιορίζοντας τη χρήση μη ανανεώσιμων φυσικών πρώτων υλών και ορυκτών καυσίμων (πετρελαίου, άνθρακα κλπ). να διαφοροποιούμε τους ενεργειακούς πόρους και να μειώνουμε το κόστος της ενέργειας, περιορίζοντας την εξάρτηση από την αγορά παραδοσιακών καυσίμων και να ωφελούμε την τοπική κοινότητα, ανακυκλώνοντας απόβλητα, τα οποία σε διαφορετική περίπτωση θα έπρεπε να απορριφθούν.

Συνεπώς, οι πρακτικές της βιομηχανικής οικολογίας είναι ευεργετικές για την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον και επιπλέον επωφελείς για τη Lafarge.

Τα απόβλητα μπορούν να αποτελέσουν μια ιδιαίτερα ελκυστική εναλλακτική λύση αντί των ορυκτών καυσίμων. Σε γενικές γραμμές, τα εναλλακτικά καύσιμα προέρχονται από απόβλητα ή κατάλοιπα της γεωργίας (βιομάζα), βιομηχανιών και αστικών περιοχών.

Όλα αυτά τα προϊόντα μπορούν να ανακυκλώνονται ως καύσιμα προερχόμενα από απόβλητα και να καίγονται με ασφάλεια στις καμίνους τσιμέντου. Η προσέγγιση αυτή συμβάλλει στον περιορισμό του όγκου των αποβλήτων, τη μείωση των εκπομπών CO2 και τη διατήρηση μη ανανεώσιμων ορυκτών καυσίμων.

Χάρη στις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται στις καμίνους τσιμέντου, τα απόβλητα αξιοποιούνται πλήρως χωρίς να αφήνουν κατάλοιπα. Σήμερα, τα εναλλακτικά καύσιμα αντιπροσωπεύουν το 10,7% των καυσίμων που χρησιμοποιούνται σε εγκαταστάσεις του Ομίλου Lafarge παγκοσμίως. Στην Ελλάδα, η ΑΓΕΤ Ηρακλής χρησιμοποιεί από το 2008 στο εργοστάσιο του Βόλου βιομάζα που αποτελείται από γεωργικά υπολείμματα της περιοχής.

Η διαδικασία παραγωγής τσιμέντου εκλύει CO2, δεδομένου ότι ο ασβεστόλιθος πρέπει να θερμανθεί σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Από αυτή τη χημική διεργασία «ασβεστοποίησης» παράγεται το κλίνκερ, το οποίο στη συνέχεια αλέθεται. Η ποσότητα του κλίνκερ στο τσιμέντο μπορεί να μειωθεί προσθέτοντας εναλλακτικά υλικά, τα οποία ονομάζονται πρόσθετα τσιμέντου. Αυτά δεν υποβαθμίζουν τις ιδιότητες του τελικού προϊόντος. 

Η μείωση της ποσότητας του κλίνκερ στο τσιμέντο έχει δύο πλεονεκτήματα. Αφενός μειώνει την κατανάλωση φυσικών, μη ανανεώσιμων πρώτων υλών και αφετέρου περιορίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ένα τσιμέντο που παράγεται με 30% πρόσθετα χρησιμοποιεί 230 κιλά ή 27% λιγότερο CO2 από ότι ένα παραδοσιακό τσιμέντο που παράγεται χωρίς πρόσθετα.

Τα πρόσθετα τσιμέντου μπορεί να είναι φυσικής προέλευσης, όπως ο ασβεστόλιθος και η ποζολάνη, ή βιομηχανικής προέλευσης, όπως τα απόβλητα προϊόντα άλλων βιομηχανιών και συγκεκριμένα, η ιπτάμενη τέφρα από μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού με καύση άνθρακα ή η σκωρία από υψικαμίνους της χαλυβουργίας.

Οι εναλλακτικές πρώτες ύλες έχουν υδραυλικές συνδετικές ιδιότητες και μπορούν να υποκαταστήσουν το κλίνκερ κάτω από ορσμένες προϋποθέσεις. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα, η ΑΓΕΤ Ηρακλής προσθέτει ιπτάμενη τέφρα και ποζολάνη σε ορισμένα από τα χύδην και σακευμένα προϊόντα της.

Στη χρήση των απόβλητων προϊόντων δεν υπάρχει περιθώριο για αυτοσχεδιασμούς. Η Lafarge έχει θεσπίσει αυστηρά πρότυπα ποιοτικού ελέγχου, καθώς και μια πολιτική εκπαίδευσης των μηχανικών, των τεχνικών και των εργοδηγών της. Με αυτό τον τρόπο, προάγει τη χρήση εναλλακτικών καυσίμων και υλικών, ελέγχοντας παράλληλα τις βιομηχανικές διεργασίες. Επιπλέον, οι ομάδες Έρευνας & Ανάπτυξης του Ομίλου συμβάλλουν ενεργά σε αυτό το θέμα. 

Η ΑΓΕΤ Ηρακλής στην Ελλάδα θεωρεί ότι η χρήση εναλλακτικών υλικών και η επιδίωξη της βιομηχανικής οικολογίας αποτελούν δύο ξεχωριστές, αλλά συμπληρωματικές πτυχές της βασικής επιχειρηματικής της δραστηριότητας. Η εταιρεία έχει αναπτύξει μια άκρως επαγγελματική διαδικασία ανάκτησης πόρων για την άντληση πιθανών υλών, οι οποίες μπορούν να ανταποκριθούν στις αυστηρές ποιοτικές παραμέτρους που απαιτούνται, ώστε να χρησιμοποιηθούν στην παραγωγή τσιμέντου.